Problemy genologii literackiej. Gatunki czyste, mieszane, nowe, ślady związku z gatunkiem

Dyspozycje: 

Pojęcie gatunku, wyznaczników gatunkowych, odmiany gatunkowej.

Gatunek a tekst. Wyznaczniki gatunkowe i ich wpływ na sposób istnienia utworu i kreowane znaczeń.

Zmiany myślenia o gatunku i gatunkowości. Rola i status gatunku w dyskursie literackim i literaturoznawczym dawniej i dziś.

Geneza i rozwój gatunków (w ujęciu porównawczym).

Uwarunkowania gatunku; świadomość gatunkowa a oczekiwania odbiorcze.

Stałość gatunku a konwencja i stereotyp – społeczne i kulturowe uwarunkowania gatunkowych konwencji; żywotność gatunków czystych (stosunkowo stałych); niezmienność i zmiana a trwanie gatunku.

Gatunki dynamiczne - związek ewolucji gatunku z sytuacją społeczną, polityczną, momentem historycznym, zadaniami stawianymi przed literaturą. Gatunki pożądane/wybierane i niechciane/odrzucane.

Gatunki zarzucone i przywracane, gatunki odnawiane i nowe. Co decyduje o życiu i przemianach gatunku?

Wpływ nowych tendencji artystycznych lub/i filozofii epoki na ewolucję gatunków.

Od transformacji do transgresji i mieszania gatunków – tryby przemian gatunkowych.

Gatunki czyste, pograniczne, gatunki mieszane, gatunki autorskie – ich związki.

Ślady nawiązań do określonych gatunków; formy obecności gatunków dawnych w literaturze współczesnej.

Gatunkowy synkretyzm, eklektyzm, kolaż, montaż, recykling.

Udział rozwoju technologii komunikacyjnych i mediów w kształtowaniu się form literackich (np. cyfrowe przeróbki gatunków zastanych, tworzenie nowych form gatunkowych inspirowanych audiowizualnością, internetem).

Gry literackie z konwencją gatunku.

Literackie użycia gatunków nieliterackich i użycia gatunków literackich poza literaturą.

Do czego kulturze potrzebny jest gatunek literacki?

 

Utwory literackie – uczeń odwołuje się do wybranych przez siebie utworów literackich, pochodzących z badawczych poszukiwań i czytelniczych fascynacji.

Literatura przedmiotu

Jest to literatura proponowana, którą uczeń może modyfikować – np. rozszerzać o inne pozycje, które uzna za potrzebne do realizacji własnej koncepcji pracy.

Bachtin M., Problem gatunków mowy, w: tegoż, Estetyka twórczości słownej, przeł. D. Ulicka, Warszawa 1986.

Balcerzan E., Przestrzenie, gatunki, reguły spójności; W stronę genologii multimedialnej; W stronę multimedialnej teorii gatunku, w: tegoż, Literackość, Toruń 2013.

Balcerzan E., Sytuacja gatunków, w tegoż, Przez znaki. Granice autonomii sztuki poetyckiej. Na materiale polskiej poezji współczesnej, Poznań 1972.

Bodzich-Bryła B., Poezja polska po 1989 roku w drodze ku nowym mediom, czyli o „strukturze, która chce być inną strukturą”, w: E-polonistyka 2, red. A. Dziak, S.J. Żurek.

Cudak R., Sytuacja gatunków we współczesnej poezji polskiej a perspektywy genologii, w: Genologia i konteksty, red. C. P. Dutka, Zielona Góra 2000.

Gazda G., O gatunkach polskiej poezji futurystycznej, w: Z polskich studiów slawistycznych. Seria 4, Prace na VII Międzynarodowy Kongres Slawistów w Warszawie 1973, [cz. 2]:  Nauka o literaturze, red. M. Janion i in., Warszawa 1972.

Geertz C., O gatunkach zmąconych. (Nowe konfiguracje myśli społecznej), przeł. Z. Łapiński, w: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. R. Nycz, Kraków 1997.

Genologia dzisiaj, red. W. Bolecki, I. Opacki, Warszawa 2000.

Głowiński M., Gatunek literacki i problemy poetyki historycznej, w: tegoż, Powieść młodopolska. Studium z poetyki historycznej, Kraków 1997.

Grochowski G., Pamięć gatunków. Ponowoczesne dylematy atrybucji gatunkowej, Warszawa 2018.

Grzmil-Tylutki H., Gatunek w świetle francuskiej teorii dyskursu , Kraków 2007.

Hempfer K. W., Teoria gatunków (wybrane fragmenty), przeł. M. Łukasiewicz, „Pamiętnik Literacki” 1979, z. 3, https://bazhum.muzhp.pl/czasopismo/8/?idno=11093

Kalin A., Gatunki autorskie – niedostrzeżony problem genologii, Forum poetyki, zima 2016, http://fp.amu.edu.pl/gatunki-autorskie-niedostrzezony-problem-genologii/

Marecki P., Gatunki cyfrowe. Instrukcja obsługi, Kraków 2018.

Nycz R., Sylwy współczesne: problem konstrukcji tekstu, Kraków 1996.

Opacki I., Odwrócona elegia. O przenikaniu się postaci gatunkowych w poezji, Katowice 1999.

Polska genologia literacka, red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2007.

Skwarczyńska S., Niedostrzeżony problem podstawowy genologii, w: Problemy teorii literatury, (seria 1), wyb. H. Markiewicz, Wrocław 1967.

Słownik rodzajów i gatunków literackich, red. G. Gazda, S. Tyniecka-Makowska, Kraków 2006.

Trzynadlowski J., Zmienność i stałość gatunku literackiego, w: Genologia polska. Wybór tekstów, oprac. E. Miodońska-Brookes, A. Kulawik, M. Tatara, Warszawa 1983.

Winiecka E., Cyfrowe adaptacje literatury, w: tejże, Poszerzanie pola literackiego. Studia o literackości w internecie, Kraków 2020.

Witosz B., Gatunek - sporny (?) problem współczesnej refleksji tekstologicznej, „Teksty Drugie” 2001 nr 5, https://bazhum.muzhp.pl/czasopismo/302/?idno=1575

Wysłouch S., Nowa genologia – rewizje i reinterpretacje, w: Polska genologia literacka, red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2007.

Ziomek J., Projekt sytuacji wykonawczej w dziele literackim a problemy genologiczne, w: Problemy teorii dramatu i teatru, t. 1, Wrocław 2003.

„Tekstualia” 2019, nr 3 (numer poświęcony genologii transmedialnej), https://tekstualia.pl/pl/numery/genologiatransmedialna

„Teksty Drugie” 1999, nr 6 (numer poświęcony genologii form literackich,) https://bazhum.muzhp.pl/czasopismo/302/?idno=4211

„Zagadnienia Rodzajów Literackich” (wybrane numery tematyczne), http://czasopisma.ltn.lodz.pl/index.php/Zagadnienia-Rodzajow-Literackich...