Jak literatura przetwarza doświadczenie biograficzne? Rozważ różne warianty takich przetworzeń, odwołując się do utworów literackich XIX, XX i XXI wieku

Dyspozycje: 

Zadaniem uczestnika/uczestniczki Olimpiady jest samodzielny wybór utworów, których tematem jest biografia. Na podstawie wskazówek zawartych w literaturze przedmiotu, należy dokonać próby systematyki wybranych ujęć i rozważyć szczegółowo konkretne realizacje zaproponowanych niżej ujęć:

– biografie, autobiografie jako struktury narracyjne w literaturze, fenomen life writing;

– pojęcie literatury dokumentu osobistego;

– autor, narrator, bohater – nieostrość granic;

– pojęcie „paktu autobiograficznego”;

– kategoria podmiotu i kategoria osoby – między kreacją a biografią;

– fikcja, fakt, faction (problem gatunków zmąconych);

– powieść a biografia: zależności, tradycje, odmiany.

Utwory literackie

Należy odwołać się do wybranych, przede wszystkim polskich, utworów literackich, wynikających z czytelniczych poszukiwań i fascynacji.

Literatura przedmiotu (do wyboru):

E. Balcerzan, Biografia jako język, w: Biografia – geografia – kultura literacka, seria: „Z dziejów form artystycznych”, tom XL, red. J. Ziomek, J. Sławiński, Wrocław 1975.

M. Buchholz Henry James i sztuka auto/biografii, Toruń 2011.

M. Czermińska, Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Kraków 2002.

Ph. Lejeune, Pakt autobiograficzny, przeł. A.W. Labuda, „Teksty: teoria literatury, krytyka, interpretacja” 1975 nr 5, https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Teksty_teoria_literatury_krytyka_interpretacja/Teksty_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r1975-t-n5_(23)/Teksty_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r1975-t-n5_(23)-s31-49/Teksty_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r1975-t-n5_(23)-s31-49.pdf

Ph. Lejeune, „Drogi zeszycie...”, „drogi ekranie...”. O dziennikach osobistych, przeł. A. Karpowicz, M. i P. Rodakowie, wybór, wstęp i oprac. P. Rodak, Warszawa 2010.

J. Madejski, Praktykowanie autobiografii. Przyczynki do literatury dokumentu osobistego i biografistyki, Szczecin 2017.

A. Nasiłowska, Angielskie, francuskie i polskie tradycje biografistyki. Wprowadzenie do tematu, „Teksty Drugie” 2019, nr 1, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/149020/edition/120065/content

R. Nycz, Osoba w nowoczesnej literaturze: ślady obecności, [w:] tegoż, Literatura jako trop rzeczywistości. Poetyka epifanii w nowoczesnej literaturze polskiej, Kraków 2001.

A. Pekaniec, Autobiografki. Szkice o literaturze dokumentu osobistego kobiet, Kraków 2020.

J. Sławiński, Autobiografia, [w:] Słownik terminów literackich, pod red. J. Sławińskiego, Wrocław 1998.

J. Tabaszewska, Na granicy faktu. Kategoria faction w badaniach nad współczesnymi biografiami, „Teksty Drugie” 2019, nr 1, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/149021/edition/120066/content

R. Zimand, Diarysta Stefan Ż., Wrocław 1990.